ҰБТ терминдер сөздігі: әр ұғым нені білдіреді

ҰБТ 2026-2027 терминдерінің қысқа әрі нақты анықтамалары — шекті балдан мемлекеттік грантқа дейін. Барлық тұжырым Ұлттық тестілеу орталығының деректерімен тексерілген.

ҰБТ терминдері А-дан Я-ға дейін

ҰБТ (Ұлттық бірыңғай тестілеу)

Ұлттық бірыңғай тестілеу — Қазақстан мектеп түлектеріне арналған мемлекеттік емтихан және мемлекеттік грантқа басты конкурс. 5 пәннен 120 сұрақтан тұрады, максимум 140 балл, уақыты — 4 сағат.

ЕНТ

ЕНТ — ҰБТ-ның орысша атауы (Единое национальное тестирование). Бұл сол емтихан: ЕНТ қысқартуы орыс тіліндегі материалдарда, ҰБТ қазақ тіліндегілерде қолданылады.

ҰТО (Ұлттық тестілеу орталығы)

Ұлттық тестілеу орталығы — ҰБТ тапсырмаларын әзірлейтін, емтиханды өткізетін және ресми нәтижелерді жариялайтын мемлекеттік ұйым. Мерзім, шек және ережелер бойынша дәл ҰТО деректері бастапқы дереккөз саналады.

Міндетті пәндер

Мамандыққа қарамастан барлық ҰБТ қатысушысы тапсыратын үш пән: Қазақстан тарихы (20 сұрақ), Оқу сауаттылығы (10) және Математикалық сауаттылық (10).

Бейіндік пәндер

Қатысушы болашақ мамандыққа қарай таңдайтын екі пән. Әрқайсысында 40 сұрақ және 50 балға дейін. Жұппен тапсырылады: химия мен биология — медицина, физика мен математика — инженерия, математика мен информатика — IT, география мен математика — экономика.

Шығармашылық формат

Шығармашылық және спорттық мамандықтарға арналған ҰБТ-ның қысқартылған нұсқасы: стандартты 120 сұрақ пен 4 сағаттың орнына 30 сұрақ және 1,5 сағат.

Оқу сауаттылығы

ҰБТ-ның міндетті пәні: мәтінді түсіну мен талдауға 10 сұрақ. Рұқсат алу үшін бұл бойынша минималды балл — 3-тен кем емес.

Математикалық сауаттылық

ҰБТ-ның міндетті пәні: тұрмыстық жағдайлардағы есептеу мен логикаға 10 қолданбалы есеп. Рұқсат үшін минималды балл — 3-тен кем емес. Бұл бейіндік математика емес.

Шекті балл

Құжат тапсырып, грантқа конкурсқа қатысуға құқық беретін минимум. Бағытқа байланысты: педагогика мен құқыққа 75, медицинаға 70, ұлттық жоғары оқу орындарына 65, қалған бағдарламаларға 50.

Өтпелі балл

Осы жылы нақты мамандық бойынша грант шынымен тиген соңғы талапкердің нәтижесі. Тек гранттар бөлінгеннен кейін белгілі болады және сұранысқа ие бағыттарда шек 50 болғанда 100–120 балдан асып кетеді.

Блоктар бойынша минимум

Жалпы шектен тыс бөлек шарт: Қазақстан тарихы мен әр бейіндік пән бойынша 5 балдан кем емес, математикалық сауаттылық пен оқу сауаттылығы бойынша 3-тен кем емес. Бір блок бойынша сәтсіздік жоғары қосынды болса да конкурстан шығарады.

Максималды балл (140)

ҰБТ-ның ең жоғары нәтижесі — 140 балл. Үш міндетті пәннен (Қазақстан тарихы 20, Оқу сауаттылығы 10, Математикалық сауаттылық 10) және әрқайсысы 50 балдан екі бейіндік пәннен жиналады.

Мемлекеттік грант

Мемлекет есебінен жоғары оқу орнында тегін оқу. Грантқа басты конкурс негізгі кезеңдегі ҰБТ нәтижесі бойынша өтеді: балл неғұрлым жоғары болса, сұранысқа ие мамандыққа өту мүмкіндігі соғұрлым жоғары.

Негізгі кезең

Ағымдағы жыл түлектеріне арналған 10 мамырдан 10 шілдеге дейінгі ҰБТ кезеңі. Тек оның нәтижесі мемлекеттік грантқа конкурсқа қатысады; бұл кезеңге екі тегін талпыныс кіреді, үздігі есепке алынады.

ҰБТ сертификаты

Емтихан нәтижесі бар құжат. 2026 жылғы сертификаттар 2026 жылдың 31 желтоқсанына дейін жарамды — олар бойынша құжатты тек сол жылдың қабылдау науқанында тапсыруға болады, келесі жылы емтиханды қайта тапсыруға тура келеді.