ҰБТ • Оқу сауаттылығыМәдениеттану
ҰБТ есебі — Мәдениеттану
Талдау мен түсіндірме. Ұқсас есептерді толық сынақ тестінде шеш.
Мәнмәтін
ХІХ ғасырда қазақ халқының арасынан екі мектеп құрған талантты халық композиторлары шықты. Олардың бірінің негізін қалаушы – Батыс Қазақстанның атақты күйші-композиторы Құрманғазы. Екінші ірі халық композитор-әншісі Орталық Қазақстанның – Біржан-сал. Бұл композиторлардың айналасына күйші-композиторлар: Қазанғап, Байсерке, Дәулеткерей, Сейтек, Дина, Ықылас – және әнші-композиторлар: Ақан сері, Балуан Шолақ, Жаяу Мұса, Әсет, Майра, Жарылғап және Шашубай топтасып, кейін олардың ізбасарлары болды. Бұл халық композиторларының шығармалары (әндер, әуендер, күйлер, сарындар және т.б.) халық арасына ауызша тарады. Бұл музыкалық мұраны жинау, жазу, ғылыми және шығармашылық тұрғыдан игеру А. В. Затаевич, Е. Г. Брусиловский, А. К. Жұбанов және Л. Хамидидің күш-жігері арқасында дамыды.
Композитор Ықылас Дүкенов барлық шығармаларын қобызда орындады. Ол бұл аспапта ойнау техникасын айтарлықтай дамытып, оған дейін қобызда бақсы-шамандар орындаған әуендерге әртүрлілік енгізді. Ықыластың шығармалары қазақтардың батырлардың ерліктері, олардың жақсы өмірге ұмтылысы туралы ежелгі аңыздарын әдемі жеткізеді. Ықылас кейіннен кең тараған «Аққу», «Жалғыз аяқ» және басқа да әндерді шығарды.
Халық композиторы Мұхит Мералиев көптеген әндер шығарды, олар кейінгі авторлардың жаңа әндерін жасауға үлгі болды. Оған атақты «Алуаш», «Дүние-ай», «Үлкен ораз», сондай-ақ «Ай нәм көз» тиесілі.
Жаяу Мұса әнші-композитор, ақын – сөз шебері болған. Оның ең танымал шығармалары: «Гауһар қыз», «Құлбай», «Искендір», «Тұрымтай» – әуезділігімен, лирикалық көңіл-күйімен, батылдық пен оптимизмге толылығымен ерекшеленеді.
Сары Барақов «Дарита», «Сібірге айдалу» және «Қыз Қосан» сияқты танымал әндерді шығарды. Сарының барлық шығармалары батылдықты, қайтпас ерлікті және жалынды энергияны дәріптейді.
Атақты лирик-ақын және талантты халық әншісі Ақан сері, ағасының мешітінде тәрбиеленіп, махаббатты, достықты, жастардың жүрек қатынастарын жырлап, саяхатшы әншіге айналады. Ақан серінің атақты әуендері «Құлагер», «Қараторғай», «Ақ саусақ» және басқа да көптеген әндері әлі күнге дейін өмір сүріп, қазақ операларында кеңінен қолданылды, ал оның әдеби шығармалары жеке басылым болып шықты.
Композитор Ықылас Дүкенов барлық шығармаларын қобызда орындады. Ол бұл аспапта ойнау техникасын айтарлықтай дамытып, оған дейін қобызда бақсы-шамандар орындаған әуендерге әртүрлілік енгізді. Ықыластың шығармалары қазақтардың батырлардың ерліктері, олардың жақсы өмірге ұмтылысы туралы ежелгі аңыздарын әдемі жеткізеді. Ықылас кейіннен кең тараған «Аққу», «Жалғыз аяқ» және басқа да әндерді шығарды.
Халық композиторы Мұхит Мералиев көптеген әндер шығарды, олар кейінгі авторлардың жаңа әндерін жасауға үлгі болды. Оған атақты «Алуаш», «Дүние-ай», «Үлкен ораз», сондай-ақ «Ай нәм көз» тиесілі.
Жаяу Мұса әнші-композитор, ақын – сөз шебері болған. Оның ең танымал шығармалары: «Гауһар қыз», «Құлбай», «Искендір», «Тұрымтай» – әуезділігімен, лирикалық көңіл-күйімен, батылдық пен оптимизмге толылығымен ерекшеленеді.
Сары Барақов «Дарита», «Сібірге айдалу» және «Қыз Қосан» сияқты танымал әндерді шығарды. Сарының барлық шығармалары батылдықты, қайтпас ерлікті және жалынды энергияны дәріптейді.
Атақты лирик-ақын және талантты халық әншісі Ақан сері, ағасының мешітінде тәрбиеленіп, махаббатты, достықты, жастардың жүрек қатынастарын жырлап, саяхатшы әншіге айналады. Ақан серінің атақты әуендері «Құлагер», «Қараторғай», «Ақ саусақ» және басқа да көптеген әндері әлі күнге дейін өмір сүріп, қазақ операларында кеңінен қолданылды, ал оның әдеби шығармалары жеке басылым болып шықты.
«Гауһар қыз», «Искендір», «Тұрымтай» әндерінің авторы:
Жауап нұсқалары
- Ықылас Дүкенов
- Мұхит Мералиев
- Ақан сері
- Жаяу Мұса
Толық сынақ тестті шешкің келе ме?
Bilimqor — тегін, нақты ҰБТ форматында. 120 сұрақ, 5 пән, 4 сағат.
Сынақ тестті бастау →