ҰБТ • Қазақстан тарихыТәуке ханның «Жеті Жарғысы»

ҰБТ есебі — Тәуке ханның «Жеті Жарғысы»

Талдау мен түсіндірме. Ұқсас есептерді толық сынақ тестінде шеш.

Мәнмәтін
«Жеті Жарғы» («Жеті жарғы») әдет-ғұрып құқығының жинағы XVII ғасырдың соңында хан Тәукенің (1680-1718 жж. билік еткен) бастамасымен үш жүздің барлығына бірыңғай құқықтық реттеу қажеттілігіне жауап ретінде жасалды. Жинақты әзірлеуге дәуірдің үш атақты биі қатысты: Төле би (Ұлы жүз), Қазыбек би (Орта жүз) және Әйтеке би (Кіші жүз). Жинақ қазақ қоғамы өмірінің маңызды салаларын реттеді: қылмыстық құқық (кісі өлтіру, ұрлық, опасыздық үшін жазалар), отбасылық-некелік қатынастар (қалыңмал, ажырасу), мүліктік даулар, руаралық қақтығыстар, әскери ұйым. Басты санкция – «құн» (кісі өлтіргені үшін малмен өлшенетін төлем). Еркін адамның өмірі үшін – 1000 қой немесе 100 жылқы; сұлтанның өмірі үшін – 7 есе көп. «Жеті Жарғы» Қасым ханның «Қасым ханның қасқа жолы» және Есім ханның «Есім ханның ескі жолы» атты бұрынғы жинақтарына сүйенді. Жинақтың әрекеті іс жүзінде 1822-1824 жылдардағы реформаларға дейін жалғасты, сол кезде патша үкіметі өзінің әкімшілік жүйесін енгізді. Бүгінде «Жеті Жарғы» көшпелілердің әдет-ғұрып құқығының ескерткіші және қазақ мемлекеттік-құқықтық ойының дереккөздерінің бірі болып саналады.
Сұрақ:

Мәтін мен тарихи білімді пайдалана отырып, атақты Төле би қай өңірде дүниеге келгенін анықтаңыз?

Жауап нұсқалары

  1. Ұлы жүзде (Жетісу / Шу)
  2. Бөкей Ордасында
  3. Орта жүзде (Сарыарқа)
  4. Кіші жүзде (Каспий маңы)

Толық сынақ тестті шешкің келе ме?

Bilimqor — тегін, нақты ҰБТ форматында. 120 сұрақ, 5 пән, 4 сағат.

Сынақ тестті бастау →

«Тәуке ханның «Жеті Жарғысы»» тақырыбы бойынша ұқсас есептер

← «Қазақстан тарихы» пәні бойынша барлық ҰБТ есептері
💬Поддержка