ҰБТ • ХимияАроматты қосылыстардың айналу тізбегі

ҰБТ есебі — Ароматты қосылыстардың айналу тізбегі

Талдау мен түсіндірме. Ұқсас есептерді толық сынақ тестінде шеш.

Мәнмәтін
Ароматты көмірсутек А (өзіне тән иісі бар түссіз ұшқыш сұйықтық, октан санын арттыру үшін бензин құрамына кіреді) концентрлі HNO3 және H2SO4 қоспасымен (нитрлеуші қоспа) өңделеді. Ароматты нитроқосылыс В (ащы бадам иісі бар бозғылт-сары сұйықтық, улы) түзіледі. В-ны катализаторда сутекпен (немесе HCl-да темірмен — Зинин реакциясы, 1842) тотықсыздандырғанда ароматты амин С (ауада қараятын майлы сұйықтық, анилин бояғыштарының негізі) алынады. С-ға NaNO2 және HCl қоспасымен төмен температурада (0-5°C) әсер еткенде, тұрақсыз диазоний тұзы D алынады, ол фенолмен немесе ароматты аминмен әлсіз сілтілік ортада әрекеттескенде ашық түсті азоқосылыс Е (метилоранж, конго қызыл бояғыштарының негізі) түзеді.

Тізбектің шешімі:
• А — бензол C6H6
• В — нитробензол C6H5NO2
• С — анилин C6H5NH2 (фениламин)
• D — диазоний тұзы [C6H5−N≡N]⁺Cl⁻ (фенилдиазоний хлориді)
• Е — азоқосылыс R−N=N−Ar (мысалы, гидроксиазобензол C6H5−N=N−C6H4OH)

Негізгі теңдеулер:
C6H6 + HNO3 →(H2SO4) C6H5NO2 + H2O (нитрлеу, электрофильді орынбасу)
C6H5NO2 + 3H2 →(Pt, t°) C6H5NH2 + 2H2O (тотықсыздану)
немесе: C6H5NO2 + 3Fe + 7HCl → C6H5NH2·HCl + 3FeCl2 + 2H2O (Зинин реакциясы)
C6H5NH2 + NaNO2 + 2HCl →(0-5°C) [C6H5−N2]⁺Cl⁻ + NaCl + 2H2O (диазотирлеу)
[C6H5−N2]⁺Cl⁻ + C6H5OH → C6H5−N=N−C6H4OH + HCl (азоқосылу)
Сұрақ:

А → В сатысындағы (бензол → нитробензол) HNO3 және H2SO4 қоспасының әсерінен болатын реакция типі.

Жауап нұсқалары

  1. тотығу
  2. ароматты ядродағы электрофильді орынбасу (нитрлеу)
  3. бүйір тізбектегі радикалды орынбасу
  4. қосылу реакциясы

Толық сынақ тестті шешкің келе ме?

Bilimqor — тегін, нақты ҰБТ форматында. 120 сұрақ, 5 пән, 4 сағат.

Сынақ тестті бастау →

«Ароматты қосылыстардың айналу тізбегі» тақырыбы бойынша ұқсас есептер

← «Химия» пәні бойынша барлық ҰБТ есептері
💬Поддержка