ҰБТ-ны тапсыру — жұмыстың жартысы. Әрі қарай ең бастысы: ЖОО-ға түсу. Балдар санынан түсу-түспеу ғана емес, грант алу-алмау да тәуелді (яғни оқу тегін бола ма). Қазақстанда қалай жұмыс істейтінін талдаймыз.
Түсу үшін қанша балл керек
Минималды шек — 50 балл (140-тан). Бұл ақылыға ресми түсе аласың. Бірақ престиждік ЖОО-лардың шектері әлдеқайда жоғары:
- Назарбаев Университеті: 90+ балл + ағылшын тілінде өзінің тестілеуі
- КБТУ: 100-120 балл
- әл-Фараби атындағы ҚазҰУ: 90-130 балл
- КИМЭП: 80+ + өз тестілеуі
- ENU: 80-120 балл
- Аймақтық ЖОО: жиі 50-80 балл
Гранттар қалай жұмыс істейді
Грант — мемлекет есебінен тегін оқу. Жыл сайын Министрлік белгілі бір санда грант береді (мысалы, медицинаға 1500, IT-ге 800).
Грант мамандық ішіндегі балдар конкурсы бойынша беріледі: ҚазҰМУ-ге «емдеу ісі»-не өтініш берген барлығы балдары бойынша кему ретінде сапқа тұрады, және алғашқы N (берілген гранттар санына қарай) грант алады.
Бейіндік пәндер маңызды
Грант мамандық бейіндік пәндерін ескере отырып беріледі:
- Медицина → биология + химия
- IT → математика + информатика немесе физика
- Экономика → математика + география
- Заңтану → тарих + құқық негіздері
Квоталар
- Ауылдық квота — ауыл мектептерінің түлектеріне
- Әлеуметтік квота — жетімдер, мүгедектер, көп балалы
- Оралмандар квотасы — Қазақстанға қайтқан этникалық қазақтарға
Квотаға сай келсең — қолдан, бұл балды 20-30-ға аз болуын қамтамасыз етеді.
Қандай балл — қайда
- 50-70 балл: аймақтық ЖОО-да ақылы
- 70-90 балл: ҚазҰУ/КБТУ-да ақылы; шағын ЖОО-ларда грант
- 90-110 балл: орташа танымал мамандықтарға грант
- 110-130 балл: топ ЖОО-лардағы IT, экономикаға грант
- 130+ балл: іс жүзінде кез келген жерге грант
Не істеу керек қазір
- Қалаған мамандықты нақты анықта
- Өткен жылғы өту балын біл
- Мақсат қой: өту + 10-15 балл қор
- Bilimqor-да сынақ тесттермен жаттық
- Квотаға сай келесің бе — біл
Сәттілік!